Haber / Duyuru

Yardım Nafakası Nedir? Kimler Talep Edebilir?

Yardım nafakası, Türk Medeni Kanunu’na göre bir kimsenin yoksulluğa düşmesini önlemek amacıyla, yakın hısımlardan talep edilebilen bir nafaka türüdür.
Kısaca, kişinin kendi geçimini sağlayamayacak durumda olması halinde, maddi durumu daha iyi olan altsoy, üstsoy veya kardeşlerin ona maddi destek vermesi hukuk düzeni tarafından zorunlu kılınmıştır.

Bu nafaka türü, genellikle reşit çocukların, yaşlı ebeveynlerin veya çalışma gücünü kaybetmiş kardeşlerin talebiyle gündeme gelir.

Yardım Nafakasının Hukuki Dayanağı

Yardım nafakasının yasal temeli Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesidir.
İlgili maddeye göre:

“Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu, altsoyu ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.”

Bu hüküm, aile bağlarının sadece manevi değil maddi bir sorumluluk da doğurduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Yardım Nafakası ile Diğer Nafaka Türleri Arasındaki Fark

Yardım nafakası, uygulamada sıkça karıştırıldığı tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakasından farklıdır:

Reşit (18 Yaşını Doldurmuş) Çocuğun Yardım Nafakası Talebi

Yardım nafakasında en çok merak edilen konulardan biri, reşit olan çocuğun nafaka talep edip edemeyeceğidir.

Evet, reşit çocuk da yardım nafakası talep edebilir.
Ancak bunun için bazı özel şartların oluşması gerekir:

1. Çocuk eğitimine devam ediyor olmalıdır.
   Üniversite, lise veya meslek eğitimi gören, henüz kendi gelirini elde edemeyen reşit çocuk, anne veya babasından yardım nafakası isteyebilir.
   Bu durumda mahkemeler genellikle çocuğun eğitim süresi boyunca nafaka hakkını kabul eder.

2. Kendi geçimini sağlayacak geliri bulunmamalıdır.
   Reşit çocuk, çalışıyor ve kendi geçimini sağlıyorsa artık yardım nafakası talep edemez.
   Ancak kısa süreli, geçici işler nafakanın kesilmesi için yeterli değildir.

3. Anne veya babanın ödeme gücü olmalıdır.
   Nafaka yükümlülüğü, karşı tarafın mali durumuna göre belirlenir. Geliri olmayan veya yoksulluk içindeki ebeveyn yardım nafakasıyla yükümlü tutulmaz.

Bu yönüyle reşit çocuğun yardım nafakası, aile bağından doğan bir yükümlülük olmaya devam eder.

Yardım Nafakası Davası Nasıl Açılır?

1. Görevli Mahkeme:
   Yardım nafakası davalarına Aile Mahkemeleri bakar.
   Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

2. Yetkili Mahkeme:
   Davacı veya davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (HMK m. 6).

3. Dava Açma Şartları:

   • Davacı (nafaka talep eden kişi) yoksulluk içinde olmalıdır.

   • Davalı (nafaka yükümlüsü) ise ödeme gücüne sahip olmalıdır.

   • Davacı, gelir durumunu belgelemeli; öğrenci ise öğrenci belgesi sunmalıdır.

   • Davalının malvarlığı, maaş bilgisi, sosyal güvenlik kayıtları mahkemeden istenebilir.

4. Nafaka Miktarının Belirlenmesi:
   Nafaka miktarı, davacının ihtiyacına ve davalının ödeme gücüne göre hâkim tarafından belirlenir.
   Genellikle aylık sabit tutar şeklinde hükmedilir ve her ayın belirli bir günü ödenmesi kararlaştırılır.

Yardım Nafakası Ne Zaman Sona Erer?

Yardım nafakası, aşağıdaki hallerde sona erer:

• Nafaka alacaklısının yoksulluktan kurtulması,

• Nafaka borçlusunun mali durumunun kötüleşmesi,

• Taraflardan birinin ölümü,

• Eğitimini tamamlayan reşit çocuğun artık kendi geçimini sağlayabilmesi.

Bunun yanında nafaka miktarında zamanla değişiklik olması halinde taraflar, nafakanın artırılması veya azaltılması için yeniden dava açabilirler.

Uygulamada Örnek Durumlar

• Üniversiteye devam eden 20 yaşındaki bir çocuk, babasından yardım nafakası talep edebilir.

• Gelir elde eden bir çocuk, işini kaybettiğinde geçici süreliğine yardım nafakası isteyebilir.

• Yaşlı veya engelli anne-baba, gelir durumu iyi olan çocuklarından yardım nafakası talep edebilir.

• Nafaka borçlusu anne-baba, gelir durumunun kötüleştiğini belgeleyerek nafakanın azaltılmasını talep edebilir.

Sonuç

Yardım nafakası, aile bireyleri arasındaki maddi dayanışmayı hukuken güvence altına alan önemli bir kurumdur.
Özellikle reşit olup eğitimine devam eden çocuklar açısından büyük önem taşır.
Mahkeme, her iki tarafın ekonomik koşullarını değerlendirerek hakkaniyete uygun bir nafaka miktarına karar verir.

Bu süreçte doğru belge sunulması, gelir durumunun tespiti ve delil stratejisinin belirlenmesi açısından, nafaka hukukunda deneyimli bir avukattan profesyonel destek alınması tarafların menfaatine olacaktır.